Maria van der Kogel woont al ruim 50 jaar in hetzelfde huis in de Weesper-Plantagebuurt. Ze heeft samen met andere buurtbewoners zich met veel passie en doorzettingsvermogen ingezet voor de buurt. Ze vertelt hierover.

In 1966 heerste er een enorme woningnood in Amsterdam. Na lang zoeken vonden mijn man en ik een half huisje in de onderhuur vlakbij de Dappermarkt. Een kamer op de derde verdieping met een alkoof en een piepkleine keuken. Toilet op de gang en douchen in het Badhuis op het Boerhaaveplein.

Kraken of gewoon Amsterdamse branie?

Toen mijn schoonmama ons in 1968 tipte over een al 2 jaar lang leegstaande bel-etage op de Nieuwe Prinsengracht werden wij een van de eerste krakers in Amsterdam. Wij hebben de voordeur met een koevoet opengebroken en vonden een verwaarloosde bel-etage waar wij meteen verliefd op werden. Vervolgens de makelaar gebeld, die blij was dat er weer huur werd betaald. Geen echte krakers dus.

Het verwaarloosde pand waar je geen soep uit een bord kon eten, zo scheef was alles, staat er dus nog steeds. Na een grondige renovatie door onszelf, maar ook na pulsen (een moderne methode om een nieuwe fundering te leggen), zakt het pand nog steeds.

Maar een fijn huis in een karakteristieke buurt tussen Weesperstraat en Roetersstraat, met huizen uit eind 19e eeuw. De huizen in het gedeelte waar wij wonen bestaan uit een bel-etage met daaronder een souterrain. Ideaal voor de kooplieden van het Waterlooplein van toen, die er ’s avonds na thuiskomst hun kar met handel kwijt konden.

Veel jonge mensen met kinderen

Een echte oude, Joodse buurt, waar de Weesperstraat, toen ik er voor het eerst kwam, nog tweebaans was met talloze winkels aan beide kanten en te vergelijken met de huidige Plantage Kerklaan. De buurt bestond uit jonge mensen met kleine kinderen die allemaal naar de school in de Korte Lepelstraat gingen, de Boekmanschool. Die bestaat nog steeds en is intussen met een etage opgehoogd en uitgebreid tot een middelgrote basisschool, gericht op omliggende buurten waar nog wel jonge kinderen wonen.

Aanpakken

Met het pas opgerichte Weesper-Buurtcomité hebben wij begin jaren ’70 pogingen gedaan een speelplaats voor onze kinderen te creëren tussen de Lepelkruisstraat en de Weesperstraat, zonder succes want het is net als toen, nog steeds een parkeerplaats.

Ook hebben wij luidkeels geprotesteerd bij de opening van metrostation Weesperplein tegen het plan om de Weesperstraat in een vierbaans racebaan te veranderen. Dat buurtcomité was een ouderwetse jaren 60/70-actiegroep die aanpakte wat moest gebeuren.

Toen wij er begin 1970 de lucht van kregen dat de UvA het gehele Roeterseiland – het gebied tussen de Plantage Muidergracht en Sarphatistraat/Roetersstraat – wilde annexeren en alle huizen platgewalst zouden worden, hebben wij het buurtplan zo weten te veranderen (met hulp van de politiek in de persoon van wethouder Han Lammers) dat het Roeterseiland als woonbuurt werd aangemerkt en in tact bleef.

In die tijd kreeg het buurtcomité subsidie om een krant te maken, de voorloper van het buurtblad 1018, dat nog steeds in de WeesperPlantagebuurt wordt rondgebracht.

Ook een ander plan om de grachten tussen Weesperstraat en Roetersstraat mensvriendelijk te maken in de vorm van een woonerf – met aangepaste maximum snelheid van 30 km/u, werd van tafel geveegd door ambtenaren met een missie, namelijk de grachten als doorgangsgebied aan te wijzen voor het verkeer van GGD en Brandweer, in die tijd gehuisvest in de Valckenierstraat en Nieuwe Achtergracht.

De Universiteit heeft intussen haar uitbreiding op eigen grond gedaan en is nu een oase van rust in het weekend, een ontmoetingsplek voor hondenbezitters en andere buurtbewoners, zeker nu in post-coronatijd. In de gehele buurt is het standaard 30 km gebied nu, en ja, een beetje tevreden dat ons idee van toen, 50 jaar later, toch werkelijkheid is geworden.

Nu nog de Weesperstraat omturnen in een groene oase, als ’t kan tweebaans, maar vooral met een maximale snelheid van 30 km..

Dankjewel Maria voor dit leuke artikel. Wil je ook iets schrijven over jouw buurt, stuur dan een mail naar hallo@weepserwijs.nl


FOTOBIJSCHRIFT

In het verkort gezien van de Korte Amstelstraat naar de Nieuwe Prinsengracht. In het midden rechts de Lepelstraat.
21 april 1959

‘Het verwaarloosde pand waar je geen soep uit een bord kon eten, zo scheef was alles…’